رامسر عروس شمال

هم بنئ زوانان

 همرا هم بنئ هیسن. اگر دئبارئ زوانانئ

 (پهلوی – مادی – سنسکریت -  اوستایی)

بررسی بؤکونیم، شباهتئ ویشتری ایمروزی

 زوانانئ مئن یاجیم (پیدا میکنیم). هی ایمروزی

 زوانانئ مئن نی ، گا گلفی چیزهای جالیبئ

 دئ شانئ ، مثلا گیلکی مئن زاکئ وَسیر ای

 واژاکانی دَریم :

فرزند دختر: لاکو – کیجا – کؤر- دِتر

فرزند پسر : وَچئ – ریکئ – رئی

فرزند حیوانات : کوتئ – کولئ – کوتکئ –

 زئکی – چیمکئ

فرزند به معنای عام : زاک – زَئک (در پهلوی

 دقیقا به همین معناست)

گیلکی مئن ویشترئ حیواناتئ زاکئ

" کوتئ " و سگسانانئ زاکئ " کوتکئ "

(کوردی مئن توتکئ) گونن .فارسی مئن ئادمئ

 زاکئ "کودک" بونئ . افتوزدی (غربی) گیلکی

 مئن، لاکو بونئ " کؤر" ، کوردی یو لری مئن

 وَچئ بونئ " کؤر"، ئیسئ گیلکی ،کوردی ،

 لوری یو فارسی مئن حرام مالانئ زاکئ گونن

  "کؤررئ " گیلکی مئن "وَچئ" بونئ فرزندئ

 پسر فارسی مئن "بچه" معنای عامئ فرزند

 دَهه.... گیلکی مئن پرنداکؤنئ زاکئ

"چیمکئ " گونن اینگلیسی مئن "چیکن "

 هی معنی دَهه ." دِتر "ئ گیلکی ، اینگلیسی

 مئن "داوتر" بونئ.

زاکئ جی بیرون بَشیم...

مرئ یاد درئ، دئبار کئ گیرکان(آغوز) بازی

 گودیم اگر تیرئ گلئ گنِس(به زمین میخورد)،

 ئیمه مالئ گئنت، امو گوتیم "کِرِت" یعنی

زمینئ سر کِرِش بکشئ یو قبول نیه.اینگلیسی

 مئن "کریپ" به معنای خزیدن به کار شونئ...

 چندته واژه کئ گیلکی یو اینگلیسی مئن

کسنئ مؤنن:

گیلکی                         اینگلیسی          

مینئ(کم- کوچک)          mini (کوچک)                       

لَنگ(پا)                        Leg (پا ، پایه)               

می (مال من)                My (مال من)صفت ملکی               

 وال (پهن)                    Wide ( پهنا)                     

 وی(درخت بید)              Withy(درخت بید)             

ئابرو( ابرو)                    Brow (ابرو)       

---------------------------------------------------------------

فرهنگستان

اگر اندکی دغدغه زبان گیلکی را داشته باشید

 بدون شک تاکنون خلا وجود فرهنگستان گیلکی

 را احساس کرده اید. در دنیایی که با پیشرفت

 علم و فناوری همه روزه واژه های جدیدی همگام

 با تولیدات و اختراعات تولید می شود، اگر

بخواهیم زبان پویا و قدرتمندی داشته باشیم

 باید فرهنگستانی فعال ایجاد کنیم که هم

عقب ماندگی گذشته را جبران کرده باشیم

هم بتوانیم از کاروان جهانی عقب نمانیم.

طبیعتا چون این مهم یک کار فرهنگی است

 سازمان میراث فرهنگی باید از ایجاد آن

 حمایت کند ولی متاسفانه حمایت که نمی کند

 هیچ جلوگیری هم میکند ... به قول محمد

 ولی مظفری "خیر اگر هنِدی مرئ، دئ

 دسنگال نِخَسم"... احمد شاملو میگوید :

 مردممان تاکنون زبان و فرهنگشان را با چنگ

 و دندان حفظ کرده اند ... برای مثال برایم

 خیلی جالب است که برای گونه از پرندگان

که نام کلی آنها سلیم است، بر اساس

 شکل ظاهری و خصوصیاتشان نامهای

مختلفی نهاده اند:

 سیاپر سلیم: سلیم پر سیاه

پیشا زن سلیم : سلیم سوت زن

 ول توک سلیم : سلیم نوک کج

خیال کونئ : سلیم خیال باف – این یکی

 فوق العاده است بعد از فرود آمدن کمی

راه میرود و ساکن میشود و خیال میکند

 که کسی او را ندیده اگر انسان کمی

 به آن نزدیک شود دوباره  کمی راه میرود

 و بی حرکت میماند!

زؤلئ سلیم : کنایه از سلیم کوچک

دراز لنگ سلیم : سلیم پا دراز

نیاشک سلیم : سلیم نیاشکی – نیاشک

 نام یک پرنده تیزپرواز است که شکارش

مهارت زیادی میخواهد.

پخ کللئ سلیم : سلیم کله پخت.

سلیمها مهاجر بوده و بومی گیلان نیستند،

 مردم بدون اینکه کسی به آنها یاد بدهد

این تیره پرندگان را نام گذاری کرده اند...

موارد فوق یک از هزار است، برای

 موجودات و اجسام و چیزهای ناشناخته

دیگر گیلکی بدون اینکه از پشتیبانی به

 جز مردمش برخوردار باشد واژه سازی کرده است ...

امید دارم تا دیر نشده فرهنگستان گیلکی و

 همراه با آن رسانه ای واقعی برای زنده

نگهداشتن و به روز کردن زبان و فرهنگ

غنی گیل و دیلم بر پا کنیم.

-----------------------------------------------------

گَلاکتن

ایمشب اینئ فیکر دبؤم کئ تا کئن با کسنئ پوشتئ

خالی بؤکونیم تا کئن با هر کس و ناکسی جرات بیاجئ

ؤ امی فرهنگ و زوان و قومیتئ توهین بؤکونئ... چندگا پیش

یه آشنا ور بؤشؤ بؤم کئ "قهوه تلخ"ئ سریالئ بَهئ بؤ

خلی می وَسر تبلیغ بؤگوت کئ چنینئ ؤ چنانئ ، وَنهشتن

تیلویزیون  مئن پخش وَکه ؤ ایجور چیزؤن .. بؤگوتم بنن بینیم

چی هیسی آخر ، هر دیکانئ سر شؤنی اینئ تبلیغئ بَزن...

خولاصه سی دئ بَنه... بدئم هو اولین قسمتئ مئن مهران

خانئ مدیری خو مسخره ترین شخصیتانئ نامئ دیلمی

بنه!! بیخودی الملکئ دیلمئ ..اتی دیلمی.. دیلمئ نام هندی

سبک آبئ که اونئ مؤسون چی سک ،خو آب نکشی دهنئ

جی دیلمئ نامی بیَرئ؟؟بؤگوتم دَر بیَر سی دئ ، نخَسیم

بؤگوت یته نامئ دئ، تو چرئ اندی "کوته بینی"!!خودا ...

این امو هیسیم کئ وَهلیم ایشؤن هر ..هی خَسئ بون

بؤخؤرن اگر ئؤ وخت که گلمرادئ مازندرانی مهران مدیری

مسخراچی وکته بؤ امو نگوتئ بی "اون که مازندرانی هیسئ

امرئ ربط ندارئ" یا او موقع کئ پورنگئ دلقک، گیلکئ، خو

بازار گرمی وَسر مسخرئ گوت امو کس کسئ پوشت در بوما

بئ، ایسه هیچ کس جرات نؤگود بؤگئ: بیخودی الملکئ دیلمی.

هَندی نؤم چرئ دیلمی ؟؟؟ چره گیلؤن چرئ مازندران؟؟؟

غیرئ این هیسئ کئ گیل و دیلم و مازندرانی جی همیشک

وطن پرست و شاندازه چاکون(افتخار آفرین) بؤن؟ او موقع کئ

همه ایرانئ شیران، گرزئ مؤسؤن لوکئ دومبال موتن که

جا بؤخؤرن ، گیل و دیلم بؤن کئ حکومتئ عربانئ جی

هگیتن ؤ ایرانئ آزاد آگوتن... او موقع کئ همه ترسئ جئ

دؤخؤتئ بؤن میرزا ، جنگل خؤسانی همرا گورئ سرا ده..

هر چی گیل و دیلم و مازندرانی و تالش جی بؤگوتن همئ

شاندازه..فقط امو با کسنئ هوا بدَریم و خورئ سیوا نؤدؤنیم

چرئ کئ امی سرنویشت کس به کسئ تشکئ بؤخؤرده

                     شمال سربورز

------------------------------------------