رامسر عروس شمال

. در سرمای میانه آذر، کت و شلوار پوشیده، پشت پیشخوان اتاق پذیرش «متل جواهر» ایستاده و مدام با کلید یکی از اتاق ها بازی می کند. می گوید اصلیتش رامسری ست اما سه سال است که این جا کار می کند. کار او فصلی ست، در بهار و تابستان، روز ها نان لواش می پزد و شب ها نگهبان متل است. نیمه ی دوم سال هم، با تمام شدن فصل پخت نان، تمام مدت به انجام کارهای متل مشغول است.
هاشمی می گوید:‌ «این جا خصوصی ست. به خانم بنی هاشمی تعلق دارد. درباره ی زهرا خانم هر چه بگویم کم گفته ام، او خانم جهان دیده ای ست. تزئینات داخل سوئیت ها کار اوست و حتا چادر شب روی تخت ها را خودش بافته و دستگاه بافت او در قهوه خانه متل است.» 

مدیر و کارکنان در رامسرند و متل جواهر ده قلمرو وسیع تنهایی اوست. هر سال برف سنگین که می بارد، در انتهای خیابان اصلی آدم برفی می سازد :‌ «پارسال یک عروس و داماد ساختم هم قد خودم. جای چشم هایشان دکمه گذاشتم. تمامی شیروانی سوئیت ها قندیل بسته بود. دو تا از آن بزرگ هایش را با چکش کندم،‌ آوردم کاشتم این دو طرف. روی سر عروس و داماد تور هم انداختم.» او تا انتهای فصل سرد مثل گل های خانگی از آدم برفی هایش مراقبت می کند:‌‌ «اگر در روز های بعد، روی آدم برفی کمی آب بپاشید یخ می زند و زیر آفتاب هم تکان نمی خورد.»

فهرست قیمت اتاق ها را که می خواهم می گوید: ‌«برای قیمت دادن به خود مشتری نگاه می کنیم، قیمت ها الان بین ۲۵ تا ۵۰ هزار تومان است. عید حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان گران می شود.»

به تازگی، ساخت هتل آپارتمانی در ده آغاز شده، اما هاشمی نگران رقیب تازه آمده نیست.چرا که اتاق های متل «به صورت اتاقک است،‌ فضای سبز اختصاصی دارد و روی هر میز یک گلدان گل گذاشته ایم».

از آبشار زيبای اين راه که چند پيچ بالاتر برويد، سمت راست، کافه "تخت جمشيد" خود نمايی می کند. اين کافه نامش را ازجوشید، مدير مهماندوست خود گرفته است که هميشه آماده پذيرايی از شماست؛ چه از ميان جنگل های سرسبز بهاری گذشته باشيد، چه از جاده ای برفی خود را به آن منطقه رسانده باشيد.

کافه تخت جمشيد، کلبه ای چوبی است که بر روی رود کوچکی ساخته شده است.

در اين کافه از منو يا فهرست غذا خبری نيست، برای انتخاب غذا بايد از آقا جمشيد بپرسيد که امروز چه چيزی برای خوردن در کافه يافت می شود.

در اين کافه از منو يا فهرست غذا خبری نيست، برای انتخاب غذا بايد از آقا جمشيد بپرسيد که امروز چه چيزی برای خوردن در کافه يافت می شود.

 قليان هم در اين جا در انواع گوناگون عرضه می شود. مصرف اين نوع دخانيات، طی چند سال گذشته به شدت رو به فزونی گذاشته است، چرا که اگر قبلا شما می توانستيد، آن را بيشتر در فضاهای قديمی و نزد افراد کهن سال يافت کنيد، امروزه در هر کافه خارج از شهر و رستوران های سنتی داخل شهر های مختلف نيز، افراد بسياری را در حال کشيدن قليان می بينيد.

در کافه ی تخت جمشيد اما، نيازی نيست لزوما به قليانتان پک بزنيد، هوا آن قدر سرد است که بازدم شما، بدون استفاده از تنباکو هم بخار می کند!

پیرمرد ها و پیرزن ها، ساکنین اصلی جواهرده اند. جوان ها، اکثرا یا در کوه های بالای ده، مشغول چراندن دام هستند، یا در رامسر، شهرنشین شده اند. ساکنین،‌ بجز مغازه دار های خیابان اصلی -که «بازار» خوانده می شود-، با حقوق بازنشستگی، و یا فروش اندک کاشته زمین خود زندگی می کنند.
نادر، یکی از مغازه دارهای جواهردهی درباره زندگی در این جا می گوید :‌‌«این ده درآمد زایی خاصی ندارد. چون یک منطقه خوش نشین است.

قبلا روستایی های اصلی، مختصر دامداری و کشاورزی داشتند. عده ای هم گندم می کاشتند که به تدریج از بین رفت. البته بهره برداری خاصی از شان نمی شد به اندازه ی خودشان می کاشتند. کم کم، خانه سازی شد و خیلی از مزرعه و باغ ها از بین رفت. الان عمدتا همه در رامسر کار می کنند و این جا، بیشتر بعد تفریحی و خوش نشینی دارد.»

هیات امنای ییلاق، مدیریت جواهر ده را برعهده دارد که از طریق انتخابات آزاد تعیین می شوند. نادر، می گوید :‌ «شورای شهر که تشکیل شد، برای ده یک انقلاب بود. کلی تغییرات صورت گرفت، دکل موبایل ،‌ دکل برق، شهرسازی، آسفالت، الان هم می خواهند کوچه ها را باز کنند. طرحی هم آمده که وام می دهند تا خانه های قدیمی به سبک قدیم بازسازی شود و البته حرف هایی هم هست؛ که کوچه ها سنگ فرش شود.»

یوسف هاشمی هم که نیمی از سال، نانوایی را اداره می کند؛ از کار هیات امنا و شهردار راضی ست: ‌«چند بار که مشکل پیدا کردم، با کمک آقای شهردار، آرد گرفتم.»

انتخابات هر دوره، در مسجد «آدینه» برگزار می شود و کاندیداها در آن جا برای مردم سخنرانی می کنند و گزاراش سالانه شان را ارائه می دهند.

بیشتر اهالی ده، با بارش نخستین برف، از این جا به قشلاق (رامسر‌)‌ کوچ می کنند و در خانه های شهری خود ساکن می شوند. آن ها در بهار با گرم تر شدن هوا، دوباره به ییلاق باز می گردند.

جاده جواهر ده، از میان جنگل دامنه البرز می گذرد. گاهی وقت ها این شیب، تبدیل به پرتگاه می شود که رفت و آمد به آن غیر ممکن است و در بيشتر روز های سال، مه غلیظی دارد. جنگل مه آلود، مهم ترین تصویر به یادماندنی از سفر جواهر ده است.

جاده،‌ آسفالت است و در بخش هایی، به خاطر گذر آب، آسفالت کنده شده و جاده ناهموار می شود. حالا یا مثل اوایل جاده، به خاطر لوله کشی، کنده اند یا مثل حوالی آبشار، آب پرفشار، آسفالت را برده است. آبشاری که رامسری ها، ساعتی پیش از مراسم عروسی شان به آن جا می آیند.

با سفر در روز، گاو هایی را مي بينيم که براي چريدن به اين جا آورده شده اند و سگ هایی که بيشتر، ولگردند و یا آن که نگهبان اندک خانه های میان راه. اگر نگاه مان را به داخل جنگل بدوزیم، ممکن است چشممان به دیدن اسب ها هم روشن شود. رانندگی در شب هم، احتمال دیدن گراز وحشی را بالا می برد.

پررونق ترین این کافه ها، در منطقه ی درمد، در نیمه ی دوم جاده قرار دارند. «کافه جمشید»، «رستوران سلیمی» و «رستوران عمو رجب»، در بخشی از جاده که معمولا حد پایینی مه است همواره میزبان مشتری های زیادی هستند که برای نوشیدن چای، کشیدن قلیان و خوردن غذای محلی با گوشت تازه، این جا را انتخاب می کنند. غذا های محلی مثل باقلا قاتق، میرزا قاسمی و کباب ترش.

مادر یک دختر چهار پنج ساله است. شوهرش برای تامین هزینه ی زندگی، ماه ها، به لپاسر ، کوه مجاور ده، می رود و دامداری می کند. خود او گاهی شال و روسری می بافد و بچه داری می کند. همچنین از پدرش، مراد که در اتاقک کوچک در انتهای حیاط ساکن است نگهداری می کند.

دختر سی و چند ساله ای است که هنوز ازدواج نکرده. همیشه لبخند کمرنگی بر لب دارد و بیشتر روزش را به نگهداری از خواهرزاده اش – فواد- یا کمک به به خانواده و همسایگان می گذراند.

به نظر می رسد که تقویم گالشی مناطق اشکور و دیلمان تفاوت هایی در نام گذاری با این تقویم داشته باشد . نام هایی چون اريه ما ، در فرهنگ گالشی رامسر تغییر یافته است

یكی از مناطق زیبا و به یادماندنی در استان گیلان، منطقه ییلاقی «جواهرده» واقع در شهرستان رامسر است. این منطقه با وجود فاصله كم از دریای خزر، در ارتفاع قابل ملاحظه ای از سطح دریا كه حدود دوهزارمتر است، قرار دارد. «جواهرده» منطقه ای تاریخی با جنگل های سرسبز است كه نیمی از سال پوشیده از برف و در فصل تابستان از هوای بسیار مطبوع برخوردار است. این منطقه رویایی، شاهكار طبیعت و نگین فیروزه فام كوههای البرز به شمار می رود كه از سه جهت در محاصره كوه قرار دارد. جواهرده روزگاری مركز دادوستد بود وبا قزوین ارتباط داشته است. این منطقه خاطره جنگ میرزاكوچك خان با قوای دولتی را در یاد دارد .پوشش محلی اغلب ساكنان دهستان «جواهرده» در مازندران جلوه خاصی دارد كه این منطقه را از دیگر مناطق استان متمایز می كند. لباسهای سنتی بانوان این منطقه كه در اغلب جشن ها و مراسم به تن می كنند، شكوه خاصی به آن مراسم می بخشد . این مسائل درجای خود یك بار دیگر ارزش گذاری به سنت ها و پایبندی به آداب و رسوم نیاكان را در ذهن هربیننده ای تداعی می كند.

جواهرده با زیباییهای وصف ناپذیر كه می توان از آن به عنوان یكی از شاهكارهای خلقت در عرصه طبیعت یاد كرد، در ۲۶ كیلومتری رامسر واقع شده است. مسیر دسترسی به این ییلاق سنتی، از منتهی الیه مسیر غربی رامسر به طرف گیلان منشعب شده است و با عبور از میان كوههای مشجر و درامتداد رودخانه خروشان «صفارود» ادامه می یابد و با شیب و افزایش ارتفاع در طول مسیر، بتدریج نوع پوشش گیاهی تغییر می یابد واز تراكم درختان كاسته می شود.

روستاهای جواهرده

1-سلمل

سلمل در شرق جواهرده و در شمال شرقی رامسر قرار دارد و خیابان رامسر_جواهردهاز کنار آن میگذرد.سلمل از روستاهای مهم و بزرگ جواهرده است که در تابستان جمعیت زیادی در آن ساکنند و دارای بازاری است که شامل بقالی و نانوایی و میوه فروشی و همچنین مرغداری است.

2-زوریک

زوریک در جنوب شرقی سلمل و بالاتر از مدکوه و در جنوب رامسر واقع است و دارای قبرستان قدیمی و بقعه ای است که دو امامزاده بنام های سید فاضل و سید فضل در آن مدفونند،میباشد.

3-کنارود

کنارود در کمره کوه قرار گرفته و در آنجا انواع حبوبات،گندم و جو کشت می شود و دارای باغات فندق و گردو است.

4-پایین مازو

پایین مازو یا ون میزی یکی از روستاهای کوچک جواهرده است که به علت قرار گرفتن در دامنه کوههای بلند رامسر و وجود تپه های سبز اطرافش و همچنین وجود درختان کوهستان بابران و مشرف بودن به دره ای عمیق از زیبایی خاصی برخوردار است.محصولاتش گردو،فندق،سیب،گلابی،سیب زمینی و لوبیا است.

5-جیرکوه(کوه پایین)

جاده جواهرده_رامسر از وسط جیرکوه میگذرد.در گذشته مردم در تمام فصول سال در جیرکوه ساکن بودند ولی در حال حاضر بجز چند خانوار،مابقی در فصول سرد سال آنجا را ترک میکنند و در فصل گرما دوباره بدانجا کوچ میکنند.

6-جورکوه(کوه بالا)

جورکوه هم،مانند کوه در زمستان بجز چند خانوار،خالی از سکنه است ولی در تابستان بسیار پر جمعیت میشود و در نیم کیلومتری جیرکوه واقع بوده و دارای باغات فندق و گردوست.

7-مدکوه

مدکوه دارای دو چشمه میباشد که در رامسر معروف است و روستا را به دو قسمت تقسیم می کند.در جنوب شرقی زرودک واقع شده است ودارای باغات فندق و گردو است.

8-چوتوک

چوتوک در دامنه شرقی ورگ چال (گودال گرگها)واقع بوده است و در زمستان خالی از سکنه است.دارای مناطق دیدنی و جذاب است.

9-فیلیک دم

فیلیک دم در دامنه شرقی تپه تنگدره سر راه جواهرده به رامسر واقع است و در گذشته آسیاب آبی بسیار دیدنی و زیبایی در کنار رودخانه این روستا وجود داشت.دارای مناطق زیبا و دیدنی است.

10-بازارش

بازارش مابین کوه و دره قرار گرفته و بسیار دیدنی است.دارای اسخر پرورش ماهی قزل آلا و استراحتگاهی زیبا میباشد.ضمنا شیر سنگی که یکی از آثار تاریخی و شاید هم طبیعی جواهرده ،رامسر باشد نیز در نزدیکی بازارش قرار دارد.در بازارش گورهای گبری فراوان به چشم می خورد و حکایت از آبادانی منطقه در زمانهای گذشته می نماید

داشتن چشمه های فراوان و آب و هوای مه آلود در فصل تابستان شستشوی تمام ریه هاست در اطراف کوههای بسیار زیبا و دیدنی تفریح گاه گردش گران است به نامهای:   كوه سِه بِرارِه ـ كوه لَپْاسَر ـ كوه سُم‍‍امُوسْ ـ

تاکِسَر ـ دیكِه سَر ـ لِیوی تَلِه ـ چاکِ دشت ـ وِرْگِ چالهِ سو ـ كوه وژك.

كوه سه براره كه در تابستان بسيار سبز بوده و محل چر اي دام اهالياست .                                                                       

كوه سماموس كه با ارتفاع بيش از 3600 متر بلند تر ين كوه 

 كوه لپاسر كه بيش از 3200 متر ارتفاع داشته و در اواخر بهار پس از

ذوب برفها پر از گل و گياه وحشي شده و بسيار رويايي و ديدني است .

كوه وَژك كه در آن آثار باستاني فراواني موجود بوده و هست .

این ییلاق زیبا یکی از شاهکارهای طبیعی خداوند متعال مانند نگین انگشتری در دل کوهستانهای البرز نهاده می درخشد.

 بقعه ای به نام مسجد آدینه در حدود هشتصد سال از بنایش می گذرد به علت ساعقه آتش گرفته بود اکنون بنای جدیدی ساخته شده است. 

در آن اجداد گذشته مدفون هستند مورد اعتقاد و احترام اهالی و گردشگران است.

جواهرد در ‪ ۲۷كيلومتري رامسر و در ارتفاع ‪ ۱۸۰۰متري از سطح دريا قرار گرفته و مسير دسترسي به جواهرده از منتهي‌اليه غربي شهر رامسر بوده كه با عبور از ميان كوههاي مشجر و در امتداد رودخانه صفارود اين منطقه ييلاقي خودنمايي مي‌كند. روستاي جواهرده درفصل تابستان به لحاظ برخورداري از آب وهواي خنك مورد استقبال گردشگران داخلي و خارجي واقع شده و امكانات اقامتي در اين منطقه براي گردشگران فراهم است. روستاي جواهرده علاوه بر زيباييهاي فراوان طبيعي و دارا بودن چشمه‌سارها از قدمت تاريخي نيز برخوردار بوده كه وجود کوهستانهاي کبیري در آن گوياي قدمت تاريخي اين مكان است.